Vrijwilliger in de kijker: Marleen

Dag Marleen, welk vrijwilligerswerk doe jij?

Ik ben vrijwilliger op de palliatieve eenheid van het Heilig Hart ziekenhuis van Lier, ik doe het nu ongeveer vijf jaar.

Hoe ben je hier terecht gekomen?

Ik heb altijd met mensen gewerkt, ik heb een eigen zaak gehad en dan is mijn zoon overgegaan. Dat was echt een breekpunt voor mij, ik besefte dat ik iets anders wou doen. Dan heb ik eerst een jaar rust genomen, wat natuurlijk wel logisch is na een overlijden. Ik ben eerst gestart in het rusthuis bij mij in de buurt, daar deed en doe ik nog steeds de cafetaria. Maar ik wou liever een persoonlijk contact met de mensen en dan ben ik hier terechtgekomen. Ik vind het echt zalig om hier vrijwilligerswerk te doen.

Wat vind je zo fijn aan je werk hier?

Dat we in een team werken. We worden echt heel erg betrokken op de afdeling, en dat apprecieer ik enorm.

Welke taken doe je als vrijwilliger op de palliatieve afdeling?

Ik verzorg samen met een team de decoratie op de gang, we proberen het hier altijd seizoensgebonden aan te kleden. Dat brengt veel warmte en een huiselijk gevoel op de afdeling, zeker met kerst zorgt de decoratie voor een fijne sfeer. Maar ik hou me vooral bezig met maaltijden bezorgen aan en babbelen met patiënten. Je leert vanzelf aanvoelen wie er nood aan heeft en wie niet. We staan ook steeds klaar voor de familie, die veel tijd doorbrengt bij de patiënt en ook nood kan hebben aan een gesprek. Patiënten slapen vaak veel, en dan kunnen de uren wel eens lang duren voor de familie. Het is fijn om als vrijwilliger tijd en ruimte te hebben om een luisterend oor te bieden aan wie het nodig heeft.

Wat mooi dat jullie zo veel steun kunnen bieden.

Ja, ik heb echt al hele mooie gesprekken gehad op de afdeling. Zo was er eens een meneer die al lang op de afdeling lag en die tegen me zei: “Ik hoef eigenlijk niet naar de hemel te gaan, ik ben er al”. Ja, daar doe je het voor he. Het is toch wel speciaal als je er samen met de medewerkers voor kan zorgen dat de mensen zich zo behaaglijk en comfortabel voelen.

Ik ben van deze streek en ik kom soms familieleden later nog eens tegen, buiten het ziekenhuis. En dan merk je wel dat mensen het heel fijn vinden dat ze op een mooie manier afscheid konden nemen, dat ze zoveel steun kregen van het team, maar vooral dat onze afdeling zo rustig is. Het zou mooi zijn als iedereen zijn overgang zo zou kunnen ervaren.

Zo kwam ik eens een man tegen wiens vrouw op onze afdeling overleden was. En hij kwam me bedanken, omdat hij het zo fijn vond hoe die laatste periode geweest was, ondanks alles.

Vind je het niet moeilijk dat je ook vaak afscheid moet nemen van mensen?

Nee, eigenlijk niet. De vrijwilligers en de medewerkers vormen een hecht team, waardoor ik me gesteund voel en weet dat ik altijd bij hen terecht kan. Mensen hebben vaak ook een erg negatief beeld van zo’n palliatieve eenheid, maar het is eigenlijk een hele fijn en rustige plek. Uiteindelijk is de dood, net zoals een geboorte, een overgang. En het is mooi dat we hierbij steun kunnen bieden, al is het maar door een tasje koffie aan te bieden. Soms is overgaan het beste wat kan gebeuren om een leven mooi en sereen af te sluiten als er geen andere opties meer zijn, hoe zwaar het verlies van een geliefde ook mag zijn.

Wat heb je geleerd van je tijd op deze eenheid?

Ik heb veel geleerd over hoe mensen omgaan met de dood. We vinden dit vaak erg ongemakkelijk, we spreken er niet graag over en vermijden het onderwerp het liefst. Maar ik heb gemerkt dat de overgang veel rustiger verloopt wanneer mensen er open over zijn, dat patiënten dan vaak minder angstig zijn. Ook heb ik geleerd hoe andere culturen omgaan met een overlijden. Wist je bijvoorbeeld dat het voor Sikhs ongebruikelijk is om te huilen bij een overlijden? Omdat ze geloven dat ze zo de overgang van de ziel kunnen hinderen. Dat was heel bijzonder om te zien, een hele familie die bij een overlijden was en muisstil bleef. Werken op een afdeling als deze leert je ook veel over jezelf, ik ben dankbaar voor iedere dag die ik krijg.

Welke boodschap zou je meegeven aan iemand die vrijwilliger wil worden op een palliatieve eenheid?

Gewoon proberen! Vraag of je enkele keren mag meelopen op de afdeling, je gaat meteen merken of je er thuishoort.